Årsmelding 2011 Lesja historielag.

Medlemmer

Lesja historielag hadde 152 medlemmer i 2011 . Vi har fått inn kontingent frå dei aller fleste, men kontigentinnkrevjinga er diverre ikkje 100 % effektiv. Ved masseutsending av medlemsgiroane når vi ikkje dei som bur utanbygds og heller ikkje dei som reserverer seg mot uadressert post eller som ikkje abonnerer på aviser som er med i distribusjonssystemet. Det forekjem også at enkelte gløymer å fylle ut med namn når dei betaler kontigenten, så da veit vi ikkje kven dei er!

Årsmøtet 2011

Årsmøtet vart halde på biblioteket, Lesjaskog skule 23. mars 2011 med 24 medlemmer tilstades. Leiaren  Bengt Flagestad styrte møtet. Innkalling og sakliste vart godkjent. Årsmelding og rekneskap for 2010 vart referert og godkjend utan merknad.

Val
Bengt Flagestad, Gerd Bergene og Rigmor Slettum stod på val, og alle hadde sagt frå seg gjenval. Oddvar Romundset, Hans Morken og Kjell Løftingsbakken vart vald inn i styret. Oddvar Romundset vart vald til leiar.
Vara til styret: Ove Nørstegård og K.M. Bjørneby. 
Valnemnd:	Håvard Hole Nestande, Hans Morken, Odd Dalum. 
Revisorar:	Nils Bøe og Arne Mohn. Vara:	Thorbjørg Utgård og Ingvild Tøndevoldshagen. Styret fekk fullmakt til å velje styremedlemmer i Lesja Bygdemuseum. I styremøte den 13. april vart  Bjørg Einbu og Oddvar Romundset vald med Kjell Løftingsbakken og Odd Reidar Hole som varamedlemmer.
Sigmund Kolstad er engasjert som kasserar.
Skriftnemd for årboka er: Tor Einbu, leiar/redaktør, Aud Einbu, Anne Marie Lien Sønstebø, Odd Reidar Hole, Hans Enstad. 

Etter årsmøtet heldt Kjell Voldheim eit interessant foredrag om ”Det Gudbrandsdalske bergverk”.

Møte og representasjon

Sidan førre årsmøtet har det vore 6 ordinære styremøte. 
Tor Einbu og Oddvar Romundset deltok på eit fellesmøte for historielaga i dalen på Lillehammer 7. mai.  Odd Reidar Hole, Mette Hole og Oddvar Romundset møtte på årsmøta i Gudbrandsdal Historielag  og Dølaringen på Kvam den 27. august.  Tor Einbu og Odd Reidar Hole frå styret og fleire andre  av medlemmene våre deltok på Gudbrandsdalsseminaret på Maihaugen den 1. februar.

Aktiviteter og arrrangement.

Lorkverna: Medlemmer i laget har bemanna kverna på fredagar, laurdagar og søndagar i tida 20. juni til 20. august. Dette er gjort på dugnad og omfattar omvisning på området og demonstrasjon av kverna og stampa. I tillegg har det vore male mjøl for sal og det har vore servert kaffi.
Skuleklasser og andre grupper har fått omvisning utanom dei faste tidene. 
I 2011 skreiv kring 1.500 gjestar seg inn i gjesteboka på Lorkverna. Det er noko færre enn året før. Men vi veit at talet på folk som besøker Lorkverna er betydeleg større. Mange av dei som besøker kverna når ho ikkje er bemanna, gløymer nok å skrive i gjesteboka. Også i år har vi hatt avtale om overnattingar frå torsdag til fredag med rideleiren  til Chamoristallen 4-5 gonger i løpet av sommaren. Det er trivelege gjester som er særs flinke til å rydde etter seg. 

Sommaren 2011 vart det gjennomført kolbrenning og blestring tre gonger etter same opplegget som tidlegare med stor dugnadsinnsats og godt humør!
Ved den første blestringa hadde vi med gjester frå Østerdalen. Dei planlegg å bygge opp eit liknande anlegg og kom for å lære. Andre blestringa foregjekk under Markens Grøde og den tredje 13. august. Det er gjort fleire forbetringar på anlegget, blåsebelgen er no blitt vassdriven og jernvinna er ombygd. Resultatet i form av jern vart ikkje så imponerande i år heller, men prosessen er nok vel så viktig som resultatet i dette arbeidet.
 
Det siste året har det vore arbeidd mykje med planane om bru over Lora ved Lorkverna. Den kommunale behandlinga har teke lang tid og vassdragsvesnet stiller strenge krav så det har vore mykje att og fram utan at vi har kome vidare med byggjearbeidet dette året. Men gleda var stor da vi på nyåret fekk melding om at vi hadde fått full utteljing på ein søknad om 200.000 kr i støtte frå Sparebankstiftelsen. No ser det også ut til å løyse seg med godkjenninga av prosjektet, så vi vonar at brua skal kome på plass i året som kjem.

Arbeidet med natur- og kulturstig på nordsida av Lora står i noko i stampe i påvente av brua, men det er gjort mykje dugnadsarbeid på stiane i området, og gapahuken ved Lorfossen er blitt eit svært populært turmål både for bygdafolk og turistar.

På tampen av året og fram mot årsmøtet har det i samarbeid med kommunen vore arbeidd intensivt med ei brosjyre om Lorkverna og med skilting og plakatar. Tanken er at dette skal vere klart til sommarsesongen 2012.

Jonsok: Også i år var det jonsokbål ved Lorkverna. Veret vart imidlertid svært dårleg og oppslutninga om arrangementet deretter, men vi som møtte fram og heldt tradisjonen ved like, hadde ein triveleg kveld trass i veret.

Markens Grøde
17. juli vart det arrangert markdag med tur til Normannssetre der Einar Morken var med som kjentmann. Der deltok ca 35 personar. 
21. - 23. juli foregjekk det blestring, kolbrenning, maling og stamping på Lorkverna som ein del av programmet for Markens Grøde. Ca 70 personar besøkte arrangementet, og det var kanskje i underkant av kva vi hadde forventa.
Både på Lesjaskogdagen den 16. juli og på martnasdagen på Bygdatunet den
23. juli arrangerte historielaget den populære konkurransen ”Ka e ditta?” Konkurransen går ut på å finne ut kva ein del utstilte gamle bruksgjenstandar har vore brukt til eller kva dei heiter. 
På Bygdatunet hadde historielaget i samarbeid med husflidslaget ei utstilling på kornmagasinet av vevnad frå 16- og 1700-talet frå Gudbrandsdalen. Tekstilane fekk vi låne gratis av eit auksjonsfirma i Oslo gjennom varamann til styret i historielaget K.M. Bjørneby. Han tok seg da også av det meste av det praktiske med utstillinga.

Olsokfest Også i år vart Olsok feira på Bygdetunet. Kring hundre personar fann vegen dit og benka seg i tunet i den milde sommarkvelden.
Programmet baud på foredrag om astronomen Sigurd Einbu ved Gunnar Bentdal og Syver Berg-Domås, musikk ved Martin Berg, diktlesing ved Reidun Hovhaugholen, allsang og ikkje minst, kaffe,  kaker og hyggeleg samver.
Ein stor takk til komiteen som la alt så godt til rette for ein hyggeleg kveld!

Ope møte med Astrid Riddervold
Også i år opna K.M.Bjørneby gjestfritt dørene til Jønsonbrenna og inviterte historielaget til eit samarbeid om eit kulturkveldarrangement. Astrid Riddervold kom og snakke om norske drikkeskikkar og om rakfisk. I tillegg var det kunstneriske innslag, servering, loddsalg, bokbestilling og Hub presenterte sitt eigenproduserte øl.
Vi hadde planer om å ha arrangemenet ute, men veret tvinga oss inn. Det hindra ikkje at dei over 100 frammøtte hadde ein interessant og festleg kveld. Arrangementet gav også eit brukbart økonomisk overskott for historielaget.

Årboka 2011

Årboka for 2011 spenner vidt frå artiklar om lokale kunsthandverkarar til historia om Lesja Bulldozerlag. Elles er det artiklar med emne frå fjellet, togreiser i ei anna tid, fotballens barndom i Lesja, om Andreas kremmar og mykje anna. Nemnast må også artikkelen om knappen som vart funnen på Lorkverna under kolbrenninga i sommar og det den drog etter seg. Denne knappen har styret nå tenkt å ta i bruk som logo for Lesja historielag.
Styret vil rette ein stor takk til redaktøren og resten av skriftnemnda for det store og verdfulle arbeidet dei legg ned i å lage ei årbok som vi alle med rette kan vere stolte av. 

Bok om bakstjern

Bjørg Nordset oriente rte om dette prosjektet på årsmøtet i 2011. Etter det har ho arbeidd vidare med studier av relevante kjelder og med bearbeiding av stoffet. Dette bokprosjektet er nybrottsarbeid sidan det aldri før har vore utgjeve noko tilsvarande. Arbeidet er derfor svært tidkrevjande, og det står att ein god del arbeid før vi har ferdig manuskript og boka er klar for utgjeving. Som fleire sikkert har lagt merke til, har GD skrive om prosjektet i det siste, og det har vi fått mykje posistiv respons på. 

Heimeside  Lesjahistorielag.no

Styret vedtok i januar å gå i gang med å bygge opp ei heimeside på nettet for Lesja historielag. Formålet med heimesida er å nå ut til medlemmer og andre interesserte med informasjon både om laget og om lokalhistorie generelt.
Vi vil oppfordre alle medlemmane våre til å bruke heimesida aktivt og gjerne kome med innspel og forslag til kva som bør vere med. 

Veslgutsteinen

I det første årsskriftet historielaget gav ut i 1983, skreiv Ola Jo Botheim om guten som vart borte ved Hattremsåe i 1820. Far til denne guten reiste eit minnesmerke over hendinga på staden der dei fann han att omkomen, ved ein stein som enda går under namnet Veslgutsteinen. Vi har dette året arbeidd med å merke og rydde stien til Veslgutsteinen, og har planer om å sette opp ei enkel informasjonstavle om hendinga. Den tavla faren til guten i si tid sette opp, er oppbevart på bygdatunet.

Allmenn bygdahistorie

Formannskapet vedtok den 12.08.2011 å oppnemne ein komitè som til å utarbeide eit forprosjekt til allmenn bygdahistorie for Lesja. Historielaget hadde  tre av fem medlemmer og leiaren i komitèen, så vi må ha lov til å seie at vi var med og prega arbeidet i sterk grad. 
Innstillinga frå komitèen er no klar og skal vere oversendt til kommunen. Dersom vi får dei kommunale vedtaka vi ønskjer, vil arbeidet med allmenn bygdahistorie for Lesja kome i gang i 2013.

Økonomi

Økonomien har dette året vore noko anstrengt. Det er ikkje lett å dra inn tilskott som finansierer meir enn dei faktiske utgiftene laget har med ulike prosjekt og knapt nok det.  Dugnadsinnsatsen blir derfor helst gratisarbeid både for den enkelte og for laget. Årboka går om lag i ballanse, men heller ikkje meir, så også der er dugnadsinnsatsen gratisarbeid.

Vi har tru på at det vi har eit inntektspotensiale i drifta av Lorkverna.  Dei fleste som besøker Lorkverna vil sikkert ikkje ha noko imot å bidra litt til drifta. Dersom t.d. alle besøkande la att 20 kr i bøssa på stallveggen, villle det forandre eit betydeleg underskot til overskot. Vi ønskjer likevel å vere varsame med å fokusere for sterkt på betalinga  -  det er viktig å ta vare Lorkverna som ein open og gjestfri plass å kome til. 

  
Lesja, 29. mars 2012.			

Oddvar Romundset
leiar